ประวัติ Robert Kahn ผู้วางแนวคิดเชื่อมเครือข่ายสู่กำเนิดอินเทอร์เน็ต
ในยุคที่คอมพิวเตอร์แต่ละเครือข่ายยังเปรียบเสมือนเกาะโดดเดี่ยว Robert Kahn มองเห็นโจทย์ที่ใหญ่กว่าการเชื่อมเครื่องสองเครื่องเข้าหากัน เขาต้องการให้เครือข่ายซึ่งใช้เทคโนโลยีต่างกันส่งข้อมูลถึงกันได้ โดยไม่ต้องรื้อระบบเดิมแล้วสร้างใหม่ทั้งหมด
หนทางนั้นไม่ปรากฏชัดในวันแรก Kahn ต้องทดลองกับการส่งข้อมูลผ่านเครือข่ายหลายชนิด ทั้งสายสื่อสาร วิทยุ และดาวเทียม ก่อนชักชวน Vint Cerf มาร่วมออกแบบภาษากลางที่ภายหลังกลายเป็น TCP/IP เรื่องราวของเขาจึงเป็นพงศาวดารแห่งการเชื่อมต่อ—จากเครือข่ายทดลองในห้องวิจัย สู่โครงสร้างพื้นฐานที่หล่อเลี้ยงอินเทอร์เน็ตทั่วโลก
① จุดเริ่มต้นของนักวิศวกรรมไฟฟ้า
Robert Elliot Kahn เกิดที่ Brooklyn รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ใน พ.ศ. 2481 (ค.ศ. 1938) เขาเลือกศึกษาวิศวกรรมไฟฟ้า และสำเร็จปริญญาตรีจาก City College of New York ใน พ.ศ. 2503 (ค.ศ. 1960)
ความสนใจของ Kahn อยู่ที่ระบบซึ่งต้องทำงานร่วมกัน เขาไม่ได้มองอุปกรณ์แต่ละชิ้นแยกขาดจากกัน หากสนใจว่าอุปกรณ์เหล่านั้นจะส่งสัญญาณ แลกเปลี่ยนข้อมูล และประสานงานกันได้อย่างไร คำถามนี้จะกลายเป็นหัวใจของงานที่เขาทำในเวลาต่อมา
② Princeton, Bell Labs และ MIT
หลังจบการศึกษาระดับปริญญาตรี Kahn ศึกษาต่อที่ Princeton University โดยได้รับปริญญาโทใน พ.ศ. 2505 (ค.ศ. 1962) และปริญญาเอกใน พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) จากนั้นเริ่มทำงานที่ Bell Laboratories ก่อนเข้ารับตำแหน่งผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านวิศวกรรมไฟฟ้าที่ MIT ใน พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966)
เส้นทางจากห้องเรียนสู่ห้องทดลองทำให้เขาได้สัมผัสทั้งทฤษฎีและงานวิศวกรรมที่ต้องตอบโจทย์จริง แต่ Kahn ต้องการใช้เวลาพัฒนาระบบที่นำไปสร้างและทดสอบได้ เขาจึงตัดสินใจพักงานมหาวิทยาลัยเพื่อเข้าสู่การวิจัยประยุกต์เต็มตัว
③ BBN กับประตูสู่ ARPANET
ใน พ.ศ. 2511 (ค.ศ. 1968) Kahn เข้าร่วม Bolt Beranek and Newman หรือ BBN ในฐานะนักวิทยาศาสตร์อาวุโส ช่วงเดียวกันนั้นหน่วยงานวิจัยของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ เปิดโครงการสร้างเครือข่ายคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ ซึ่งต่อมากลายเป็น ARPANET
Kahn มีส่วนสำคัญในการออกแบบระบบของโครงการ เขาร่วมงานกับทีมที่พัฒนา Interface Message Processor หรือ IMP อุปกรณ์ซึ่งทำหน้าที่รับส่งแพ็กเก็ตระหว่างคอมพิวเตอร์กับเครือข่าย นี่คือจุดเริ่มต้นที่พาเขาเข้าสู่ภารกิจเชื่อมโยงคอมพิวเตอร์ในระดับที่กว้างกว่าเดิม
④ แพ็กเก็ต—สารที่เดินทางเป็นชิ้นเล็ก ๆ
แทนที่จะส่งข้อความเป็นก้อนเดียว ระบบแพ็กเก็ตจะแบ่งข้อมูลออกเป็นส่วนย่อย แต่ละแพ็กเก็ตสามารถเดินทางผ่านเครือข่ายและถูกรวบรวมกลับเมื่อถึงปลายทาง แนวทางนี้ช่วยให้การสื่อสารจัดการได้ยืดหยุ่นขึ้น และช่วยให้เครือข่ายแบ่งปันเส้นทางส่งข้อมูลได้
ARPANET ใช้การส่งข้อมูลแบบแพ็กเก็ตเพื่อเชื่อมคอมพิวเตอร์ที่แตกต่างกัน แต่เมื่อ Kahn มองไปข้างหน้า เขาเห็นว่าการเชื่อมคอมพิวเตอร์ในเครือข่ายเดียวกันยังไม่พอ ความท้าทายที่แท้จริงคือทำให้เครือข่ายต่างชนิดส่งข้อมูลข้ามหากันได้
⑤ การสาธิต ARPANET ต่อสายตาสาธารณะ
ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) Kahn ช่วยจัดการสาธิต ARPANET ต่อสาธารณะในงานประชุมด้านการสื่อสารคอมพิวเตอร์ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. คอมพิวเตอร์หลายเครื่องแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านเครือข่ายให้ผู้เข้าร่วมได้เห็นการทำงานจริง
การสาธิตครั้งนั้นช่วยให้ผู้คนมองเห็นว่าเครือข่ายคอมพิวเตอร์ไม่ใช่เพียงแนวคิดในรายงาน หากเป็นระบบที่เชื่อมเครื่องจริงและส่งข้อมูลจริงได้ Kahn ได้สัมผัสทั้งพลังของเครือข่ายและข้อจำกัดที่ยังต้องแก้ หากต้องการให้ระบบขยายไปไกลกว่า ARPANET
⑥ จาก ARPANET สู่ Internetting
ใน พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) Kahn เข้าร่วม DARPA และต่อมาเป็นผู้อำนวยการ Information Processing Techniques Office หรือ IPTO เขาเริ่มผลักดันโครงการ Internetting ซึ่งมุ่งเชื่อมเครือข่ายแพ็กเก็ตหลายชนิดเข้าด้วยกัน
โจทย์นี้ซับซ้อนกว่าเดิม เพราะแต่ละเครือข่ายมีวิธีทำงาน ความเร็ว และข้อจำกัดไม่เหมือนกัน Kahn ต้องการสถาปัตยกรรมที่เปิดกว้างพอให้เครือข่ายใหม่เข้ามาร่วมได้ โดยไม่ต้องบังคับให้ทุกเครือข่ายเปลี่ยนเป็นระบบแบบเดียวกัน
⑦ สถาปัตยกรรมเปิด—เครือข่ายไม่ต้องมีเจ้านายคนเดียว
แนวคิดของ Kahn คือให้เครือข่ายแต่ละแห่งยังคงทำงานตามระบบของตน แล้วใช้เกตเวย์หรืออุปกรณ์เชื่อมต่อช่วยส่งแพ็กเก็ตจากเครือข่ายหนึ่งไปอีกเครือข่ายหนึ่ง ระบบส่วนกลางไม่จำเป็นต้องควบคุมทุกการเคลื่อนไหว ปลายทางและอุปกรณ์เครือข่ายจะร่วมกันจัดการการส่งข้อมูล
การออกแบบเช่นนี้ช่วยลดการผูกขาดทางเทคนิค หากเครือข่ายใดขัดข้อง ข้อมูลอาจเดินทางด้วยเส้นทางอื่นได้ สถาปัตยกรรมเปิดยังทำให้ผู้พัฒนาเพิ่มเครือข่ายหรืออุปกรณ์ใหม่ได้ โดยไม่ต้องรื้อโครงสร้างทั้งหมด
⑧ ความท้าทายเมื่อเครือข่ายพูดกันคนละภาษา
เครือข่ายหนึ่งอาจใช้ระบบปฏิบัติการและวิธีส่งข้อมูลต่างจากอีกเครือข่าย การออกแบบโปรโตคอลจึงต้องไม่สมมติว่าอุปกรณ์ทุกเครื่องเหมือนกัน Kahn ตระหนักว่าหากต้องการให้ระบบใช้ได้จริง ต้องเข้าใจรายละเอียดการทำงานของเครือข่ายและคอมพิวเตอร์แต่ละประเภท
โจทย์ที่ต้องตอบมีตั้งแต่การระบุที่อยู่ปลายทาง การจัดการข้อมูลที่สูญหาย การตรวจจับแพ็กเก็ตซ้ำ ไปจนถึงการปรับตัวเมื่อการเชื่อมต่อเปลี่ยนแปลง อินเทอร์เน็ตจึงต้องการกติกาที่พึ่งพาได้ แต่ไม่แข็งทื่อจนขัดขวางการเติบโต
⑨ ชวน Vint Cerf มาร่วมสร้างภาษากลาง
ในฤดูใบไม้ผลิ พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) Kahn เชิญ Vint Cerf ซึ่งขณะนั้นเป็นผู้ช่วยศาสตราจารย์ที่ Stanford University มาร่วมออกแบบรายละเอียดของโปรโตคอล Cerf มีประสบการณ์กับ Network Control Program หรือ NCP และเข้าใจการทำงานของคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมกับ ARPANET
Kahn นำมุมมองเรื่องสถาปัตยกรรมการสื่อสารระหว่างเครือข่าย ส่วน Cerf นำความรู้เรื่องโปรโตคอลและการเชื่อมต่อกับระบบคอมพิวเตอร์ ทั้งสองจึงนำความเชี่ยวชาญคนละด้านมาประสานกัน เพื่อร่างหลักการที่สามารถเชื่อมเครือข่ายหลากชนิดได้
⑩ TCP—กติกาสำหรับข้อมูลที่ต้องไปถึง
ผลงานช่วงแรกเรียกว่า Transmission Control Program หรือ TCP แนวคิดคือจัดข้อมูลให้เป็นลำดับ แบ่งส่งเป็นแพ็กเก็ต และให้ปลายทางช่วยตรวจสอบว่าได้รับข้อมูลครบถ้วนหรือไม่ หากบางส่วนหายไป ระบบสามารถจัดการส่งซ้ำได้
หลักการสำคัญคือเครือข่ายไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบทุกขณะ อุปกรณ์ระหว่างทางอาจมีปัญหา แต่การสื่อสารยังมีโอกาสดำเนินต่อได้ด้วยการตรวจสอบและประสานงานที่ปลายทาง การออกแบบเช่นนี้ทำให้เครือข่ายยืดหยุ่นและทนทานขึ้น
⑪ การทดลองข้ามเครือข่ายหลากชนิด
Kahn และทีมงานทดลองแนวทางใหม่กับเครือข่ายที่มีลักษณะแตกต่างกัน ทั้งระบบภาคพื้นดิน เครือข่ายวิทยุแพ็กเก็ต และการสื่อสารผ่านดาวเทียม การทดสอบเหล่านี้ช่วยเปิดเผยว่าโปรโตคอลต้องรับมือกับความล่าช้า การสูญหายของแพ็กเก็ต และความไม่แน่นอนของช่องทางอย่างไร
งานทดลองเหล่านี้มิใช่ฉากการประลองระหว่างคนกับคน หากเป็นการต่อสู้กับข้อจำกัดของระบบจริง ทุกครั้งที่แพ็กเก็ตไปไม่ถึง ทุกครั้งที่เครือข่ายตีความข้อมูลไม่ตรงกัน ทีมงานต้องย้อนตรวจหลักการและปรับแบบให้แข็งแรงกว่าเดิม
⑫ แนวทางแรกเผยแพร่สู่ชุมชนวิจัย
ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2516 (ค.ศ. 1973) แนวทางรุ่นแรกของโปรโตคอลถูกเผยแพร่ต่อ International Network Working Group ต่อมา Cerf และ Kahn ตีพิมพ์บทความสำคัญเรื่องการเชื่อมโยงเครือข่ายแพ็กเก็ตในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2517 (ค.ศ. 1974)
การนำเสนอผลงานต่อชุมชนนักวิจัยเปิดโอกาสให้ผู้อื่นตรวจสอบ ทดลอง และเสนอแนวทางปรับปรุง โปรโตคอลจึงไม่ได้เติบโตอยู่ในห้องทดลองปิด แต่ค่อย ๆ แข็งแรงขึ้นผ่านการแลกเปลี่ยนและความร่วมมือของหลายองค์กร
⑬ TCP แยกบทบาทกับ IP
เมื่อแนวคิดพัฒนาขึ้น หน้าที่ควบคุมการส่งข้อมูลกับหน้าที่ระบุเส้นทางแพ็กเก็ตถูกแยกออกจากกัน กลายเป็น Transmission Control Protocol และ Internet Protocol หรือ TCP/IP การแบ่งบทบาทเช่นนี้ทำให้ระบบชัดเจนและนำไปปรับใช้กับเครือข่ายหลายชนิดได้ง่ายขึ้น
IP ช่วยให้แพ็กเก็ตมีข้อมูลสำหรับเดินทางไปยังปลายทาง ส่วน TCP ช่วยประสานการส่งข้อมูลให้เป็นลำดับและตรวจสอบความครบถ้วน ทั้งสองส่วนทำงานร่วมกันเป็นภาษากลางที่เครือข่ายต่างชนิดสามารถใช้สื่อสารกัน
⑭ เมื่อ TCP/IP กลายเป็นมาตรฐาน
ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2526 (ค.ศ. 1983) ARPANET เปลี่ยนมาใช้ TCP/IP เป็นโปรโตคอลหลัก เหตุการณ์นี้เป็นหมุดหมายสำคัญของการเชื่อมเครือข่าย และช่วยให้ระบบที่ยึดหลักเดียวกันสามารถขยายและติดต่อกับเครือข่ายอื่นได้
การเปลี่ยนผ่านต้องอาศัยการเตรียมระบบและความร่วมมือจากผู้ดูแลเครือข่ายหลายฝ่าย เมื่อกติกากลางพร้อมใช้งาน เครือข่ายใหม่ก็สามารถเข้าร่วมได้โดยไม่ต้องออกแบบระบบสื่อสารของตนเองทั้งหมดตั้งแต่ต้น
⑮ CNRI และภารกิจพัฒนาโครงสร้างข้อมูล
หลังออกจาก DARPA ใน พ.ศ. 2528 (ค.ศ. 1985) Kahn ก่อตั้ง Corporation for National Research Initiatives หรือ CNRI ใน พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) องค์กรนี้สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านสารสนเทศ
ในงานช่วงหลัง Kahn สนใจแนวคิด Digital Object Architecture ซึ่งมุ่งจัดการวัตถุดิจิทัลและข้อมูลให้เชื่อมโยงและระบุได้อย่างเป็นระบบ แนวคิดดังกล่าวมีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการตัวระบุและการทำงานร่วมกันของระบบสารสนเทศหลายประเภท
⑯ รางวัลที่ยกย่องผู้ร่วมวางรากฐานอินเทอร์เน็ต
Kahn และ Cerf ได้รับ National Medal of Technology ใน พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) และ ACM A. M. Turing Award ใน พ.ศ. 2547 (ค.ศ. 2004) จากผลงานด้านการเชื่อมเครือข่าย ต่อมา Kahn ได้รับ Presidential Medal of Freedom ใน พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005) และได้รับการบรรจุชื่อใน National Inventors Hall of Fame ใน พ.ศ. 2549 (ค.ศ. 2006)
การยกย่องเหล่านี้ไม่ได้เป็นเกียรติแก่ผู้ประดิษฐ์เพียงคนเดียว หากสะท้อนความสำคัญของงานร่วมมือที่ทำให้เครือข่ายหลายชนิดสื่อสารกันได้ ผลงานของ Kahn และ Cerf จึงได้รับการจดจำในฐานะหนึ่งในรากฐานของอินเทอร์เน็ตสมัยใหม่
⑰ เหตุใดบทบาทของ Kahn จึงสำคัญ
เรื่องราวอินเทอร์เน็ตมักถูกย่อให้เหลือชื่อโปรโตคอลหรือบุคคลไม่กี่คน แต่บทบาทของ Kahn ครอบคลุมตั้งแต่การตั้งโจทย์ Internetting การผลักดันสถาปัตยกรรมเปิด การจัดการโครงการทดลอง ไปจนถึงการเชื่อมผู้เชี่ยวชาญให้ร่วมพัฒนามาตรฐาน
เขาช่วยผลักดันให้คำถาม “จะเชื่อมคอมพิวเตอร์อย่างไร” เปลี่ยนเป็นคำถามที่ใหญ่กว่า—“จะทำให้เครือข่ายที่แตกต่างกันอยู่ร่วมกันได้อย่างไร” การเปลี่ยนมุมมองนี้เป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เครือข่ายเติบโตเกินขอบเขตของโครงการวิจัยเดิม
⑱ บทสรุป: ผู้เปิดทางให้เครือข่ายข้ามพรมแดน
Robert Kahn เริ่มจากการออกแบบระบบเครือข่ายและการส่งข้อมูล ก่อนจะก้าวสู่ภารกิจเชื่อมเครือข่ายที่หลากหลาย เขาร่วมกับ Vint Cerf พัฒนา TCP/IP ซึ่งทำให้ข้อมูลถูกส่งจากระบบหนึ่งไปยังอีกระบบได้อย่างเป็นระเบียบและยืดหยุ่น
เมื่อ ComSiam ถ่ายทอดเรื่องราวของ Kahn ภาพที่ปรากฏคือวิศวกรผู้เห็นว่าเครือข่ายไม่ควรถูกขังอยู่หลังพรมแดนของเทคโนโลยีแต่ละชนิด เขาช่วยวางสะพานให้แพ็กเก็ตข้ามจากเครือข่ายหนึ่งสู่อีกเครือข่าย จนการเชื่อมต่อที่ครั้งหนึ่งดูเป็นไปไม่ได้ กลายเป็นเส้นเลือดใหญ่ของโลกสมัยใหม่
บทความประวัติบุคคลสำคัญด้านเทคโนโลยี เรียบเรียงโดย ComSiam
แหล่งอ้างอิง
- National Inventors Hall of Fame — Robert E. Kahn
- Internet Society — A Brief History of the Internet
- DARPA — TCP/IP
- Internet Hall of Fame — Official Biography: Robert Kahn
- Computer History Museum — Robert Kahn
- The Franklin Institute — Robert E. Kahn