ประวัติ Herman Hollerith ผู้พลิกโฉมการประมวลผลข้อมูลด้วยบัตรเจาะรู
เมื่อข้อมูลจากผู้คนทั้งประเทศหลั่งไหลเข้าสู่สำนักงานสำมะโนประชากร เจ้าหน้าที่ต้องเผชิญงานนับมหาศาลที่มือมนุษย์แทบรับไม่ไหว Herman Hollerith มองเห็นว่า หากปล่อยให้ตัวเลขทุกแถวผ่านมือคนทีละรายการ การรอคอยอาจยืดยาวจนคำตอบมาถึงช้าเกินไป
เขาจึงวางข้อมูลลงบนบัตรกระดาษ เจาะรูแทนคำตอบ แล้วปล่อยให้หมุดโลหะและกระแสไฟฟ้าอ่านร่องรอยเหล่านั้น เครื่องจักรที่เกิดขึ้นมิได้เป็นคอมพิวเตอร์สมัยใหม่ แต่เป็นผู้บุกเบิกการประมวลผลข้อมูลอัตโนมัติ และเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางธุรกิจที่ภายหลังเชื่อมโยงไปถึง IBM
① วิศวกรผู้สนใจเครื่องจักร
Herman Hollerith เกิดที่เมือง Buffalo รัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ใน พ.ศ. 2403 (ค.ศ. 1860) เขาเป็นบุตรของครอบครัวผู้อพยพชาวเยอรมัน และเติบโตขึ้นพร้อมความสนใจด้านเทคโนโลยีและการประดิษฐ์
ความสนใจนั้นพาเขาไปศึกษาวิศวกรรมที่ School of Mines ของ Columbia College ในนครนิวยอร์ก หลังเรียนจบ เขาทำงานในฐานะวิศวกรและเริ่มเข้าไปเกี่ยวข้องกับงานเก็บรวบรวมสถิติ ซึ่งจะพาเขาไปพบปัญหาที่ใหญ่เกินกว่าการนับด้วยมือ
② งานสำมะโนฯ ที่จมอยู่ใต้กองเอกสาร
สำนักงานสำมะโนประชากรสหรัฐฯ ต้องรวบรวมและจัดหมวดหมู่ข้อมูลจากผู้คนจำนวนมาก แบบสอบถามแต่ละชุดมีรายละเอียดหลายด้าน เจ้าหน้าที่ต้องอ่านคำตอบ ทำเครื่องหมาย นับจำนวน และนำผลไปเปรียบเทียบตามหมวดต่าง ๆ
การประมวลผลสำมะโนประชากร พ.ศ. 2423 (ค.ศ. 1880) ใช้เวลายาวนานจนผลลัพธ์ล่าช้า เมื่อการสำรวจรอบใหม่ใกล้เข้ามา สำนักงานจึงต้องหาวิธีทำงานที่เร็วกว่าเดิม หากยังใช้การนับแบบเดิม ข้อมูลกองใหม่ก็จะทับถมลงมาไม่รู้จบ
③ ปัญหาที่จุดประกายเครื่องจักร
Hollerith เคยทำงานกับสำนักงานสำมะโนประชากร และได้เห็นความยุ่งยากของกระบวนการนับข้อมูลด้วยตนเอง เขาเริ่มคิดว่า หากคำตอบแต่ละรายการถูกแปลงเป็นรูปแบบที่เครื่องอ่านได้ การรวมยอดและการจัดหมวดหมู่ก็น่าจะรวดเร็วขึ้น
ความคิดนี้มิได้หมายถึงการให้เครื่องจักร “เข้าใจ” ข้อมูลแบบมนุษย์ แต่คือการสร้างระบบที่กำหนดรหัสให้ข้อมูล แล้วใช้กลไกตรวจจับและนับรหัสเหล่านั้นอย่างเป็นระเบียบ
④ บัตรเจาะรู—ข้อมูลที่พูดด้วยช่องว่าง
แนวคิดบัตรเจาะรูมีรากมาก่อน Hollerith โดยเคยใช้ควบคุมเครื่องทอผ้าในยุโรป แต่เขานำหลักการบันทึกด้วยรูบนกระดาษมาปรับใช้กับการเก็บและประมวลผลข้อมูลประชากร นี่คือจุดเปลี่ยนสำคัญจากการใช้บัตรควบคุมลวดลาย ไปสู่การใช้บัตรแทนข้อมูลทางสถิติ
ตำแหน่งของรูแต่ละแห่งสื่อถึงคำตอบหรือคุณลักษณะหนึ่ง เช่น หมวดประชากรหรือข้อมูลจากแบบสอบถาม บัตรแต่ละใบจึงทำหน้าที่เป็นบันทึกข้อมูลที่เครื่องจักรสามารถตรวจอ่านได้ ไม่ต้องอาศัยคนอ่านตัวอักษรทุกช่องซ้ำไปซ้ำมา
⑤ จากแถบกระดาษสู่ระบบบัตร
ใน พ.ศ. 2427 (ค.ศ. 1884) Hollerith ยื่นคำขอสิทธิบัตรเกี่ยวกับแนวทางจัดเก็บข้อมูลด้วยรูบนวัสดุ ก่อนพัฒนาระบบบัตรเจาะรูให้เหมาะกับงานจริงมากขึ้นในช่วงกลางทศวรรษ 1880
การเปลี่ยนมาใช้บัตรทำให้ข้อมูลแต่ละรายการแยกเป็นหน่วย จัดเรียง เคลื่อนย้าย และนำกลับมาอ่านซ้ำได้ บัตรจึงไม่ใช่เพียงสื่อบันทึก แต่เป็นชิ้นส่วนหนึ่งของกระบวนการประมวลผลทั้งระบบ
⑥ เครื่องอ่านที่ใช้หมุดโลหะและวงจรไฟฟ้า
ระบบของ Hollerith มีอุปกรณ์หลายชนิดทำงานต่อกัน เริ่มจากเครื่องเจาะบัตรที่ถ่ายทอดคำตอบจากแบบสำรวจลงบนกระดาษ จากนั้นบัตรจะถูกนำไปวางในเครื่องอ่าน ซึ่งมีหมุดโลหะกดลงตามตำแหน่งข้อมูล
หากหมุดผ่านรูบนบัตร มันจะสัมผัสกับแอ่งปรอทด้านล่างและทำให้วงจรไฟฟ้าครบ กระแสไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจะส่งสัญญาณไปยังหน้าปัดนับซึ่งตรงกับข้อมูลนั้น เครื่องจักรจึงเพิ่มยอดโดยอาศัยรูที่ถูกเจาะไว้บนบัตร
⑦ หน้าปัดนับและกล่องคัดแยก
เครื่องอ่านของ Hollerith เชื่อมกับหน้าปัดบันทึกจำนวน เมื่ออ่านบัตรแล้ว หน้าปัดที่สอดคล้องกับข้อมูลจะขยับเพิ่มยอด เจ้าหน้าที่สามารถเห็นจำนวนสะสมในแต่ละหมวดได้จากหน้าปัดแทนการขีดนับใหม่ทุกครั้ง
ระบบยังมีโต๊ะคัดแยกบัตร เมื่ออ่านข้อมูลแล้ว ผู้ปฏิบัติงานจะนำบัตรใส่ช่องที่ตรงกับหมวดที่กำหนด การคัดแยกนี้ช่วยให้สามารถนำข้อมูลไปตรวจนับต่อหรือวิเคราะห์แยกหมวดได้ง่ายขึ้น
⑧ การแข่งขันชี้ชะตาก่อนสำมะโนประชากร
ใน พ.ศ. 2431 (ค.ศ. 1888) สำนักงานสำมะโนประชากรจัดการแข่งขันเพื่อหาวิธีประมวลผลข้อมูลที่มีประสิทธิภาพ ผู้เข้าแข่งขันต้องใช้ข้อมูลจากพื้นที่ตัวอย่างและแสดงให้เห็นทั้งความเร็วในการบันทึกกับความสามารถในการจัดหมวดหมู่
Hollerith ทำเวลาในการบันทึกข้อมูลได้ 72.5 ชั่วโมง ขณะที่คู่แข่งใช้เวลา 100.5 และ 144.5 ชั่วโมง ส่วนขั้นตอนเตรียมข้อมูลเพื่อจัดหมวดหมู่ เขาทำได้ใน 5.5 ชั่วโมง ซึ่งเร็วกว่าผู้เข้าแข่งขันรายอื่นอย่างชัดเจน ผลงานนี้ทำให้สำนักงานเลือกใช้ระบบของเขาสำหรับงานสำมะโนครั้งถัดไป
⑨ สัญญาสำหรับสำมะโนประชากร พ.ศ. 2433 (ค.ศ. 1890)
การได้รับสัญญาสำหรับสำมะโนประชากร พ.ศ. 2433 (ค.ศ. 1890) คือบททดสอบครั้งใหญ่ของ Hollerith เครื่องจักรต้องอ่านและนับข้อมูลจำนวนมหาศาล ไม่ใช่เพียงทำงานให้ดูได้ในการสาธิต เขาต้องทำให้ระบบเจาะบัตร อ่านวงจร นับยอด และคัดแยก ทำงานประสานกันได้จริง
สำมะโนครั้งนั้นเป็นครั้งแรกที่ใช้ระบบจัดตารางข้อมูลด้วยไฟฟ้าของ Hollerith ในระดับงานสำมะโนประชากร ข้อมูลบนแบบสอบถามถูกแปลงเป็นบัตรเจาะรู ก่อนนำผ่านเครื่องเพื่อรวมและเปรียบเทียบคำตอบตามหมวดต่าง ๆ
⑩ เครื่องจักรเร่งจังหวะการนับข้อมูล
ระบบของ Hollerith ช่วยให้สำนักงานสามารถทำงานกับข้อมูลได้เร็วขึ้นและลดภาระการนับด้วยมือ ผู้ปฏิบัติงานยังต้องเตรียมบัตรและควบคุมเครื่อง แต่การรวมยอดตามหมวดไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นใหม่ด้วยการตรวจนับเอกสารทั้งหมดทีละแผ่น
เครื่องจักรไม่ได้ตัดสินใจหรือวิเคราะห์สังคมแทนมนุษย์ ทว่ามันช่วยเปลี่ยนข้อมูลที่กระจัดกระจายให้กลายเป็นยอดที่จัดระบบไว้แล้ว นักสถิติและเจ้าหน้าที่จึงมีเครื่องมือใหม่สำหรับมองภาพรวมของประชากรในระดับที่ยากจะทำได้ด้วยแรงงานคนเพียงอย่างเดียว
⑪ เหรียญรางวัลจากปารีส
ใน พ.ศ. 2432 (ค.ศ. 1889) ระบบของ Hollerith ได้รับเหรียญทองจากงานแสดงสินค้าโลกที่กรุงปารีส รางวัลดังกล่าวช่วยยืนยันว่าเครื่องจักรของเขาไม่ได้เป็นเพียงคำตอบเฉพาะหน้าของสำนักงานสำมะโนฯ แต่ยังเป็นนวัตกรรมที่โลกอุตสาหกรรมเริ่มจับตามอง
ใน พ.ศ. 2433 (ค.ศ. 1890) Franklin Institute แห่ง Philadelphia มอบ Elliott Cresson Medal ให้แก่เขา เพื่อยกย่องเครื่องสำหรับจัดตารางข้อมูลสถิติจำนวนมาก ชื่อเสียงของระบบบัตรเจาะรูจึงเริ่มเดินทางไปไกลกว่าสหรัฐอเมริกา
⑫ บัตรเจาะรูเดินทางออกจากสำนักงานรัฐ
หลังพิสูจน์ความสามารถกับงานสำมะโนประชากร Hollerith นำเทคโนโลยีไปใช้กับองค์กรและธุรกิจที่ต้องจัดการข้อมูลจำนวนมาก ทั้งกิจการรถไฟ ห้างสรรพสินค้า และสาธารณูปโภค
ข้อมูลการขาย สถิติ และบัญชีสามารถจัดลงในบัตรแล้วนำไปนับหรือแยกหมวดได้ แนวคิดที่เริ่มจากการแก้ปัญหาของสำนักงานรัฐจึงกลายเป็นเครื่องมือทางธุรกิจ และเปิดตลาดใหม่ให้กับการประมวลผลข้อมูลด้วยเครื่องจักร
⑬ กำเนิด Tabulating Machine Company
ใน พ.ศ. 2439 (ค.ศ. 1896) Hollerith ก่อตั้ง Tabulating Machine Company เพื่อผลิตและจำหน่ายเครื่องจักรของตน การก่อตั้งบริษัททำให้สิ่งประดิษฐ์ก้าวจากโครงการเฉพาะกิจไปสู่กิจการที่ต้องผลิตเครื่อง ดูแลลูกค้า และแข่งขันในตลาด
Hollerith สนใจการแก้ปัญหาทางเทคนิคมากกว่าการบริหารธุรกิจ เขาเป็นนักประดิษฐ์ที่มุ่งพัฒนาเครื่องให้ทำงานได้ แต่การขยายบริษัทต้องอาศัยทั้งการขาย การวางราคา และการจัดการองค์กร ซึ่งกลายเป็นโจทย์อีกด้านที่เขาต้องเผชิญ
⑭ ความสำเร็จที่มาพร้อมแรงเสียดทาน
เครื่องจักรของ Hollerith ช่วยเร่งการนับข้อมูล แต่การเช่าและค่าบริการกลายเป็นประเด็นเมื่อสำนักงานสำมะโนประชากรต้องใช้งานต่อเนื่อง หน่วยงานรัฐเริ่มพิจารณาทางเลือกอื่น รวมถึงการพัฒนาเครื่องทดแทนภายในองค์กร
เหตุการณ์นี้สะท้อนด้านที่ซับซ้อนของนวัตกรรม เครื่องจักรหนึ่งเครื่องอาจมีคุณค่าทางเทคนิคสูง แต่การนำไปใช้ในวงกว้างยังเกี่ยวข้องกับต้นทุน การแข่งขัน และการพึ่งพาผู้ผลิต Hollerith จึงต้องรับมือทั้งความท้าทายของวิศวกรรมและแรงกดดันของธุรกิจ
⑮ เส้นทางบริษัทที่เชื่อมไปสู่ IBM
ใน พ.ศ. 2454 (ค.ศ. 1911) บริษัทของ Hollerith ถูกขายและรวมเข้ากับกิจการด้านเครื่องบันทึกเวลาและเครื่องชั่ง จนเกิดเป็น Computing-Tabulating-Recording Company หรือ C-T-R Hollerith ยังคงทำงานเป็นที่ปรึกษาด้านวิศวกรรมอยู่ช่วงหนึ่ง
ใน พ.ศ. 2467 (ค.ศ. 1924) C-T-R เปลี่ยนชื่อเป็น International Business Machines Corporation หรือ IBM การเชื่อมโยงนี้ทำให้ Hollerith ถูกจดจำในประวัติศาสตร์บริษัทคอมพิวเตอร์รายใหญ่ อย่างไรก็ตาม IBM เกิดจากการควบรวมหลายกิจการ ไม่ใช่การเปลี่ยนชื่อบริษัทของ Hollerith เพียงลำพัง
⑯ มรดกของระบบบัตรเจาะรู
ระบบของ Hollerith เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การประมวลผลข้อมูลอัตโนมัติ บัตรเจาะรูและเครื่องจัดตารางรุ่นต่อมาถูกนำไปใช้ในงานสถิติ บัญชี และงานสำนักงานเป็นเวลาหลายทศวรรษ เทคโนโลยีเหล่านี้ช่วยให้ข้อมูลจำนวนมากถูกเก็บ จัดเรียง และนำมาคำนวณได้เป็นระบบ
แม้คอมพิวเตอร์อิเล็กทรอนิกส์จะเข้ามาแทนที่เครื่องจักรกลในเวลาต่อมา หลักคิดเรื่องการแทนข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบที่เครื่องอ่านได้ยังคงเป็นหัวใจของการประมวลผลข้อมูลในยุคดิจิทัล
⑰ นักประดิษฐ์ผู้เปลี่ยนวิธีมองข้อมูล
Herman Hollerith ถึงแก่อสัญกรรมใน พ.ศ. 2472 (ค.ศ. 1929) แต่ผลงานของเขายังคงเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์เทคโนโลยี เขาไม่ได้สร้างคอมพิวเตอร์สมัยใหม่ หากสร้างระบบที่แสดงให้เห็นว่าเครื่องจักรสามารถอ่านรหัสจากข้อมูลและช่วยจัดการสถิติจำนวนมหาศาลได้
เรื่องราวของเขาจึงเป็นพงศาวดารแห่งการเปลี่ยนแปลง—จากกระดาษที่เต็มไปด้วยคำตอบ สู่บัตรที่มีรูเล็ก ๆ จากรูบนบัตรสู่กระแสไฟฟ้า และจากกระแสไฟฟ้าสู่หน้าปัดที่ขยับนับจำนวนอย่างไม่รู้เหน็ดเหนื่อย
⑱ บทสรุป: เมื่อรูบนบัตรกลายเป็นภาษาให้เครื่องจักร
Hollerith มองเห็นว่าข้อมูลซึ่งมนุษย์อ่านได้อาจถูกแปลงเป็นสัญญาณที่เครื่องจักรทำงานต่อได้ เขาพัฒนาระบบบัตรเจาะรู เครื่องอ่านไฟฟ้า หน้าปัดนับ และกลไกคัดแยกให้เป็นกระบวนการเดียวกัน ผลงานนี้ช่วยเปลี่ยนการนับข้อมูลจากงานมือที่เชื่องช้าให้เป็นการประมวลผลที่เป็นระบบและขยายขนาดได้
เมื่อ ComSiam เล่าเรื่องราวของ Hollerith ภาพที่ปรากฏคือผู้ประดิษฐ์ผู้เผชิญกองข้อมูลมหึมา แล้วตอบโต้ด้วยเครื่องจักรที่อ่านรูบนกระดาษได้ จากห้องทำงานของนักวิศวกรสู่กิจการที่เชื่อมโยงกับ IBM ความคิดของเขาได้เปิดทางให้ข้อมูลก้าวเข้าสู่ยุคแห่งเครื่องจักร
เรียบเรียงประวัติบุคคลสำคัญด้านเทคโนโลยีโดย ComSiam
แหล่งอ้างอิง
- U.S. Census Bureau — The Hollerith Machine
- U.S. Census Bureau — About the 1890 Decennial Census
- U.S. Census Bureau — Tabulation and Processing
- Smithsonian Institution, National Museum of American History — Hollerith Tabulating Machine
- IBM — The Punched Card Tabulator
- Heinz Nixdorf MuseumsForum — Herman Hollerith