ประวัติ Grace Hopper ผู้บุกเบิกคอมไพเลอร์และภาษาโปรแกรมระดับสูง
ในยุคแรกของคอมพิวเตอร์ การสั่งงานเครื่องจักรหมายถึงการพูดกับมันด้วยภาษาที่ใกล้เคียงตัวเลขและรหัสเครื่อง นักคณิตศาสตร์และนายทหารเรือ Grace Hopper กลับมองเห็นหนทางอีกแบบ—ถ้ามนุษย์เขียนคำสั่งให้อ่านเข้าใจได้ง่ายขึ้น คอมพิวเตอร์ก็อาจเปิดประตูให้คนอีกมากเข้ามาใช้งาน
ความคิดนี้นำไปสู่งานบุกเบิกด้านคอมไพเลอร์ ภาษา FLOW-MATIC และการสนับสนุน COBOL ซึ่งมีส่วนทำให้ซอฟต์แวร์ขยายจากห้องทดลองไปสู่โลกธุรกิจ เรื่องราวของ Hopper จึงไม่ใช่เพียงประวัติของโปรแกรมเมอร์คนหนึ่ง แต่เป็นการต่อสู้เพื่อทำให้คอมพิวเตอร์เข้าใจง่ายและเข้าถึงได้กว่าเดิม
① จากคณิตศาสตร์สู่เส้นทางนักวิทยาศาสตร์
Grace Brewster Murray Hopper เกิดที่นครนิวยอร์กใน พ.ศ. 2449 (ค.ศ. 1906) เธอสนใจคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ตั้งแต่วัยเรียน ก่อนเข้าศึกษาที่ Vassar College และสำเร็จการศึกษาด้านคณิตศาสตร์และฟิสิกส์ใน พ.ศ. 2471 (ค.ศ. 1928)
เธอศึกษาต่อด้านคณิตศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยเยล และได้รับปริญญาโทใน พ.ศ. 2473 (ค.ศ. 1930) กับปริญญาเอกใน พ.ศ. 2477 (ค.ศ. 1934) หลังจากนั้นเธอสอนคณิตศาสตร์ที่ Vassar และทำงานในแวดวงวิชาการ ซึ่งเป็นเส้นทางอาชีพที่เธอเดินอยู่ก่อนสงครามโลกครั้งที่สองจะเปลี่ยนทิศทางชีวิต
พื้นฐานทางคณิตศาสตร์ทำให้ Hopper คุ้นเคยกับการจัดระบบและการแก้ปัญหาเป็นขั้นตอน ทักษะเหล่านี้จะกลายเป็นหัวใจสำคัญ เมื่อเธอเริ่มทำงานกับคอมพิวเตอร์ที่มีขนาดใหญ่ ซับซ้อน และยังไม่มีภาษาโปรแกรมที่ใช้งานสะดวกอย่างในยุคปัจจุบัน
② พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943): สมัครเข้ากองทัพเรือในช่วงสงคราม
พ.ศ. 2486 (ค.ศ. 1943) Hopper ลาออกจากงานสอนชั่วคราวเพื่อเข้าร่วมกองทัพเรือสหรัฐฯ เธอได้รับยศ Lieutenant Junior Grade และถูกมอบหมายให้ทำงานในโครงการคำนวณของกองทัพเรือที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด
ที่นั่นเธอเข้าร่วมทีมซึ่งทำงานกับ Mark I หรือ IBM Automatic Sequence Controlled Calculator เครื่องคำนวณระบบเครื่องกลไฟฟ้าขนาดใหญ่ที่ใช้ช่วยงานคำนวณในช่วงสงคราม เช่น การคำนวณวิถีจรวดและตารางสำหรับอาวุธ ทีมของ Howard Aiken เป็นผู้พัฒนาเครื่อง ขณะที่ Hopper และเพื่อนร่วมงานรับหน้าที่เรียนรู้และเขียนคำสั่งให้มันทำงาน
ในเวลานั้น การเขียนโปรแกรมไม่ใช่การพิมพ์คำสั่งลงบนหน้าจอ ผู้ปฏิบัติงานต้องทำความเข้าใจกลไกและลำดับคำสั่งอย่างละเอียด Hopper เขียนคู่มือการใช้งาน Mark I หนาหลายร้อยหน้า เพื่ออธิบายวิธีป้อนปัญหาและให้เครื่องคำนวณตามขั้นตอน
③ พ.ศ. 2489–2492 (ค.ศ. 1946–1949): ทำงานต่อหลังสงคราม
หลังสงคราม Hopper ยังคงเลือกทำงานด้านคอมพิวเตอร์ แม้จะมีโอกาสกลับไปสอนเต็มเวลา เธอทำงานต่อกับเครื่อง Mark II และ Mark III ที่ฮาร์วาร์ด ก่อนย้ายไปบริษัท Eckert-Mauchly Computer Corporation ใน พ.ศ. 2492 (ค.ศ. 1949)
ที่บริษัทแห่งนี้ เธอทำงานกับ UNIVAC I หนึ่งในคอมพิวเตอร์อิเล็กทรอนิกส์เชิงพาณิชย์ยุคแรก ความท้าทายสำคัญคือการทำให้คอมพิวเตอร์ใช้งานได้กว้างกว่าการคำนวณเฉพาะทาง หากผู้ใช้ต้องเขียนรหัสระดับเครื่องทุกครั้ง การพัฒนาโปรแกรมก็จะช้าและจำกัดอยู่กับผู้เชี่ยวชาญจำนวนไม่มาก
Hopper จึงผลักดันแนวคิดการเขียนคำสั่งในรูปแบบที่มนุษย์เข้าใจได้ แล้วให้โปรแกรมอีกชั้นหนึ่งช่วยแปลงคำสั่งนั้นเป็นภาษาที่เครื่องทำงานได้ นี่คือแนวคิดที่นำไปสู่งานคอมไพเลอร์ของเธอ
④ พ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952): A-0 กับก้าวแรกของคอมไพเลอร์
พ.ศ. 2495 (ค.ศ. 1952) Hopper และทีมพัฒนา A-0 ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยแปลงคำสั่งและเรียกใช้ชุดคำสั่งย่อยให้คอมพิวเตอร์ทำงาน แนวทางนี้ลดภาระที่โปรแกรมเมอร์ต้องเขียนคำสั่งระดับเครื่องทีละขั้น และช่วยวางรากฐานให้แนวคิดคอมไพเลอร์แพร่หลายขึ้น
คอมไพเลอร์ทำหน้าที่แปลงโปรแกรมจากภาษาที่มนุษย์เขียนไปเป็นรูปแบบที่คอมพิวเตอร์ประมวลผลได้ การพัฒนานี้เป็นก้าวสำคัญ เพราะทำให้ผู้เขียนโปรแกรมมุ่งแก้ปัญหา แทนที่จะต้องจดจำรายละเอียดของเครื่องทุกขั้นตอน
Hopper เป็นผู้บุกเบิกงานดังกล่าว แต่ความก้าวหน้าของซอฟต์แวร์เกิดจากทั้งทีมโปรแกรมเมอร์ วิศวกร และนักออกแบบเครื่อง งานของเธอช่วยพิสูจน์แนวคิดและเปิดทางให้การเขียนโปรแกรมเดินทางไปสู่ระดับที่ใช้งานง่ายขึ้น
⑤ พ.ศ. 2496–2499 (ค.ศ. 1953–1956): คำสั่งที่ใกล้ภาษามนุษย์
ใน พ.ศ. 2496 (ค.ศ. 1953) Hopper เสนอแนวคิดให้เขียนโปรแกรมด้วยคำที่อ่านเข้าใจได้ แทนการพึ่งสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์เพียงอย่างเดียว แนวคิดนี้ถูกมองด้วยความสงสัยในเวลานั้น เพราะหลายคนเชื่อว่าคอมพิวเตอร์จะทำงานได้มีประสิทธิภาพก็ต่อเมื่อสั่งด้วยรหัสที่ใกล้กับตัวเครื่องมากที่สุด
เธอและทีมเดินหน้าพัฒนาภาษา FLOW-MATIC สำหรับงานประมวลผลข้อมูลทางธุรกิจ ภาษานี้ใช้คำภาษาอังกฤษและรูปแบบที่มุ่งให้ผู้ใช้อ่านคำสั่งได้ง่ายขึ้น ใน พ.ศ. 2499 (ค.ศ. 1956) ระบบเริ่มทำงานบน UNIVAC II และแสดงให้เห็นว่าคอมพิวเตอร์สามารถรับคำสั่งที่ไม่จำเป็นต้องเขียนเป็นรหัสเครื่องโดยตรง
แนวคิดของ FLOW-MATIC ช่วยเปลี่ยนภาพของการเขียนโปรแกรม จากงานลึกลับที่มีเพียงผู้เชี่ยวชาญไม่กี่คนทำได้ ให้กลายเป็นทักษะที่นักวิเคราะห์และผู้ทำงานด้านข้อมูลสามารถเรียนรู้และนำไปใช้ได้
⑥ พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959): มีส่วนผลักดัน COBOL
พ.ศ. 2502 (ค.ศ. 1959) ผู้แทนจากภาครัฐและบริษัทคอมพิวเตอร์เข้าร่วมการประชุม CODASYL เพื่อพัฒนาภาษามาตรฐานสำหรับงานธุรกิจ Hopper เข้าร่วมและสนับสนุนแนวทางที่ทำให้โปรแกรมอ่านง่ายและนำไปใช้ข้ามระบบได้มากขึ้น
ผลจากความร่วมมือของคณะทำงานคือ COBOL หรือ Common Business-Oriented Language ซึ่งออกแบบสำหรับการประมวลผลข้อมูลทางธุรกิจ เช่น บัญชี เงินเดือน และงานจัดการข้อมูล องค์กรและนักพัฒนาหลายกลุ่มร่วมกันกำหนดภาษา จึงไม่ควรกล่าวว่า Hopper เป็นผู้สร้าง COBOL เพียงคนเดียว แต่ FLOW-MATIC และงานส่งเสริมของเธอมีอิทธิพลสำคัญต่อแนวคิดและรูปแบบของภาษา
COBOL ช่วยให้โปรแกรมธุรกิจเขียนและอ่านได้ง่ายขึ้นเมื่อเทียบกับการสั่งเครื่องด้วยรหัสระดับต่ำ แนวทางนี้สนับสนุนการใช้คอมพิวเตอร์ในองค์กรขนาดใหญ่ และทำให้ซอฟต์แวร์กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบงานประจำวัน
⑦ เรื่อง “บั๊ก” ที่ถูกบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์
พ.ศ. 2490 (ค.ศ. 1947) ทีมงานที่ทำงานกับ Mark II พบผีเสื้อกลางคืนติดอยู่ในรีเลย์ของเครื่อง และบันทึกเหตุการณ์ไว้ในสมุดงาน เรื่องนี้กลายเป็นหนึ่งในเกร็ดประวัติศาสตร์คอมพิวเตอร์ที่มีชื่อเสียง เพราะมีแมลงจริงอยู่ในเครื่องซึ่งทำงานผิดปกติ
คำว่า “bug” ถูกใช้ในความหมายของข้อบกพร่องทางวิศวกรรมมาก่อนเหตุการณ์นี้แล้ว จึงไม่แม่นยำหากกล่าวว่า Hopper เป็นผู้คิดคำนี้ขึ้นมา สิ่งที่ทำให้เรื่องเล่าจดจำได้คือการบันทึกแมลงที่พบจริงไว้ในรายงานของทีม และการที่เรื่องนี้ถูกนำมาเล่าต่อจนกลายเป็นสัญลักษณ์ของการค้นหาข้อผิดพลาดในคอมพิวเตอร์
⑧ กองทัพเรือ การสื่อสาร และ “Amazing Grace”
Hopper ยังคงรับใช้กองทัพเรือควบคู่กับงานพัฒนาคอมพิวเตอร์ หลังออกจากราชการประจำ เธอยังคงเป็นนายทหารกองหนุนและถูกเรียกกลับมาช่วยงานด้านมาตรฐานและการนำคอมพิวเตอร์ไปใช้ในหน่วยงานต่าง ๆ ใน พ.ศ. 2509 (ค.ศ. 1966) เธอเกษียณจากกองทัพเรือ แต่ไม่นานก็ได้รับเรียกกลับมาปฏิบัติหน้าที่
เธอเป็นทั้งนักพัฒนาและนักสื่อสาร Hopper อธิบายแนวคิดทางคอมพิวเตอร์แก่ผู้ฟังหลายกลุ่ม ตั้งแต่นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรไปจนถึงเจ้าหน้าที่ภาครัฐและคนทั่วไป เธอสนับสนุนให้คนรุ่นใหม่เรียนรู้เทคโนโลยี และเชื่อว่าคอมพิวเตอร์จะมีคุณค่ามากขึ้นเมื่อคนจำนวนมากใช้งานได้
ตลอดช่วงหลังของอาชีพ เธอได้รับการยกย่องจากผู้ร่วมงานในชื่อ “Amazing Grace” และยังคงบรรยายให้ความรู้จนถึงช่วงปลายชีวิต
⑨ พ.ศ. 2529–2534 (ค.ศ. 1986–1991): เกียรติยศแห่งผู้บุกเบิก
พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) Hopper เกษียณจากกองทัพเรือในยศ Rear Admiral หลังปฏิบัติหน้าที่และสนับสนุนงานคอมพิวเตอร์ของกองทัพมายาวนาน เธอยังคงทำงานด้านการสื่อสารและให้คำปรึกษาแก่ภาคอุตสาหกรรม
พ.ศ. 2534 (ค.ศ. 1991) ประธานาธิบดี George H. W. Bush มอบ National Medal of Technology ให้แก่เธอ เพื่อยกย่องผลงานบุกเบิกด้านภาษาโปรแกรมและการทำให้คอมพิวเตอร์ใช้งานได้ง่ายขึ้น เธอเสียชีวิตใน พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) และได้รับการฝังศพพร้อมเกียรติยศทางทหาร
พ.ศ. 2559 (ค.ศ. 2016) Hopper ได้รับ Presidential Medal of Freedom หลังเสียชีวิต เป็นการยอมรับอย่างเป็นทางการถึงบทบาทของเธอในประวัติศาสตร์วิทยาการคอมพิวเตอร์และการพัฒนาซอฟต์แวร์
⑩ มรดกของ Grace Hopper ต่อโลกซอฟต์แวร์
Grace Hopper ช่วยผลักดันให้คอมพิวเตอร์เคลื่อนจากเครื่องจักรที่ผู้เชี่ยวชาญสั่งงานด้วยรหัสเฉพาะ ไปสู่ระบบที่ผู้คนเขียนคำสั่งในรูปแบบเข้าใจได้มากขึ้น งานของเธอด้าน A-0 และ FLOW-MATIC ช่วยขยายแนวคิดเรื่องคอมไพเลอร์และภาษาโปรแกรมระดับสูง ส่วน COBOL ซึ่งพัฒนาจากความร่วมมือของคณะทำงาน ได้กลายเป็นหนึ่งในภาษาสำคัญของงานธุรกิจ
ComSiam เรียบเรียงประวัติของ Grace Hopper เพื่อให้เห็นบทบาทของเธอทั้งในฐานะนักคณิตศาสตร์ นายทหาร และผู้บุกเบิกซอฟต์แวร์
สิ่งที่เธอฝากไว้คือความเชื่อว่าคอมพิวเตอร์ควรรับใช้คน และเครื่องมือจะมีพลังมากขึ้นเมื่อผู้คนจำนวนมากสามารถเข้าใจและสั่งงานมันได้
ติดตามบทความประวัติบุคคลสำคัญด้านคอมพิวเตอร์และเทคโนโลยีได้ที่ ComSiam
แหล่งอ้างอิง
- Yale University: Biography of Grace Murray Hopper
- U.S. Navy History and Heritage Command: Grace Hopper
- Computer History Museum: Timeline of Computer History — A-0, FLOW-MATIC และ COBOL
- National Museum of American History: Grace Hopper, The Navy and Computers
- U.S. Navy: Presidential Medal of Freedom for Grace Hopper